Artikel
Interculturele dagretraite ‘Vader, maak ons een’
Voorgangers uit diverse kerken en culturen ontmoetten elkaar in Zeist rond het thema ‘Vader, maak ons een’.
26 januari 2026
Dit artikel van Esther van Schie verscheen in het blad Dienst 2025 -4
Kom je op mijn feestje?
Dat is de ultieme test. Krijg je eenmaal de vraag: kom je op mijn feestje, dan hoor je erbij. Dat weten zelfs de kinderen op de basisschool al heel goed.
Voor volwassenen is het niet veel anders. Ben je niet uitgenodigd voor het bruiloftsfeest van die kennissen van je? Dan weet je meteen hoe ze over je denken. Maar krijg je onverwacht een uitnodiging dat je niet alleen naar de receptie, maar ook naar ‘het feest’ mag, dan weet je dat je bij hun kring hoort.
Ook de feesten uit de bijbel hebben dit aspect. Het Joodse volk moest bepaalde feesten vieren. Dat was deel van het erbij horen, bij elkaar als volk en bij God.
Nieuwe feesten
Inmiddels heeft ruim een kwart van de Nederlandse bevolking een migratieachtergrond. Als gevolg daarvan wordt er steeds meer feest gevierd in Nederland (echt waar). Want met iedere nieuwe groep komen ook nieuwe feesten mee. Culturele feesten, religieuze feesten, familiefeesten. En dan wordt een belangrijke vraag als het gaat over integratie: wie mag bij wie op het feestje komen?
Als predikant voor migranten word ik op allerlei soorten feestjes gevraagd. En regelmatig gaan die feesten er iets anders aan toe dan ik gewend ben.
Soms ben ik welkom op feesten van christenmigranten. Dan kan het zomaar gebeuren dat ik naar een verjaardag ga van een Myanmarees gemeentelid en dat als ik daar goed en wel zit, doodleuk aangekondigd wordt: ‘en nu gaat Esther preken’. De eerste keer dacht ik: ‘oef, wat nu?’, want ik had dat niet aan zien komen. Maar inmiddels zit er een preek in m’n achterzak als ik naar de feestjes van de Myanmarezen ga. Gewoon voor de zekerheid. Want naast veel en lekker eten hoort er voor hen ook een preek bij als de dominee toevallig aanwezig is op je feest.
Monfeest
Soms word ik ook uitgenodigd op feesten die mij helemaal onbekend zijn. Zoals bij het Monfeest bijvoorbeeld. De Mon die in Nederland asiel hebben gekregen vieren jaarlijks hun culturele Monfeest. Nieuwsgierig als ik was, en vereerd dat ze me uitnodigden ging ik naar het feest. Ik keek mijn ogen uit: sierlijke traditionele kleding, dansen die ik nog nooit gezien had, eten met fantastische kruiderijen. En dat allemaal op fietsafstand in de polder.
Dit feest vond ik alleen wat ingewikkelder. Want onderdeel van het feest was ook een ‘touwtjes-bindceremonie’. ‘Dit is onze cultuur’, zeiden ze, ‘wil jij ook een touwtje?’ Maar het bleek om een ceremonie te gaan die vooral bij hun culturele boeddhistische achtergrond paste. Terwijl je een offer van bloemen op je handen hield, moest het touwtje om je pols gebonden worden om ervoor te zorgen dat je ziel dicht bij je lichaam blijft. Dat begreep ik tenminste uit de uitleg.
Wilde ik dat touwtje nou of niet? Het was wel het ultieme erbij horen. Maar waarbij dan precies? Er waren een paar christelijke Mon op het feest. ‘Wat denken jullie?’, vroeg ik. Sommigen zeiden dat ze meededen omdat het alleen cultuur was en niks betekende. Anderen vonden dat het belangrijk was om de gastgevers hun gezicht niet te laten verliezen. Ze vonden het niet fijn, maar deden daarom toch mee.
Sommigen deden niet mee. Ze aten en dansten, maar wilden geen touwtjes om hun pols. ‘Christus heeft me vrijgemaakt, dan laat ik me niet weer vastbinden’, zei iemand. Er was ook iemand voor thuisgebleven, bleek nu. Zij wist dat deze ceremonie onderdeel van het feest was en wilde er niets mee te maken hebben.
Veel meningen dus, en dat maakte het niet minder complex. Maar het leverde wel mooie en goede gesprekken op: Hoe verhouden zich geloof en cultuur? Voor welke vragen staan christenen met een boeddhistische achtergrond? Geen spijt dus van het Monfeest. Ook al omdat de Mon (de boeddhistische en de christelijke) het ontzettend op prijs stelden dat ik als Nederlander hun feest met hen mee vierde ook al deed ik niet aan alle rituelen mee.
Maanfeest
Een tijdje later kreeg ik ook een uitnodiging van de Chinezen. Voor het maanfeest wel te verstaan. Met de ervaring van het Monfeest nog vers in mijn gedachten, vroeg ik toch maar even van tevoren wat de bedoeling was. Want ja, ik wilde wel graag komen, maar de maan aanbidden leek me geen goed plan. Maar het ging om een familiefeest, zo legden ze uit. En ja, er was historisch wel een link met een oude Chinese legende waarin een godin naar de maan wordt verbannen en daar gezelschap heeft van een konijn van jade. ‘Maar wij doen daar niets mee’, werd me verzekerd. ‘We kijken met ons gezin naar de volle maan, hoe mooi rond die is en we vieren dan vriendschap en liefde en eten speciale maankoekjes, die net zo rond zijn als de maan.’
Toen ik naar het maanfeest ging, ging in mijn achterzak deze keer Psalm 8 mee. Het werd een gezellig feest met lachen, praten, veel lekker eten en muziek. Geen aanbidding van de maan. Maar toen de gelegenheid zich voordeed heb ik ze wel het verhaal verteld over de koning van vele eeuwen geleden, die buiten naar de mooie maan staarde en daarachter de schepper van de maan en de sterren zag. En toen Palm 8 dichtte. En dat landde.
Eerlijk: Ik vind het mooi als God me op zo’n feest verzeild laat raken. Om deel te hebben aan het leven van de ander. Om iets te zeggen over de schepper van de maan, op het maanfeest. Om ad hoc te preken op een verjaardag als me dat gevraagd wordt. Om mee te denken over hoe het zit met je ziel en vrij zijn en in hoeverre je mee kan en mag doen met rituelen die hun wortels in de religie van je ouders hebben terwijl jij allang christen bent.
Anderen uitnodigen
Nieuwe feesten in de polder. Soms is het even wennen. Maar ik zou zeggen: Ga vooral, als je uitgenodigd wordt. Stap de cultuur en het leven van die ander binnen. Geniet van het feest en de vriendschap. En misschien is juist zo’n feest een linkje om iets goeds over God en Jezus te vertellen.
Weet je wat ook een goed plan is? Om mensen met migratieachtergrond uit te nodigen voor je eigen feesten, of ze nu christen zijn of niet. Kerst bijvoorbeeld is een super geschikt feest daarvoor. Zorg dat er lekker eten is op de tafel, kadootjes en muziek. En laat die anderen dan deel zijn van een familie die feest viert, want hun eigen familie is misschien wel ver weg.
Ook dan is het misschien wel even zoeken naar het linkje, want hoe kom je nou van de kerstboom naar de geboorte van Jezus? En op welke manier relateert een gevulde kalkoen nu aan het kerstverhaal? Aan de andere kant kan je dan misschien gewoon het verhaal vertellen. Als je feest gevierd hebt met de mensen. Ze rond jouw tafel zitten, hun buik gevuld. Open haard aan. ‘Zal ik je vertellen wat kerst voor mijn familie betekent?’ Zo eenvoudig kan het zijn.
Dus ja: vier zo veel mogelijk feest. En zoek je nog een goed voornemen voor kerst? Stel dan iemand die door migratie zijn familie mist gewoon de vraag: ‘Kom je ook op mijn feestje?’
Voorgangers uit diverse kerken en culturen ontmoetten elkaar in Zeist rond het thema ‘Vader, maak ons een’.
Tijdens onze tweede Europese conferentie bespraken we samen de toekomst van interculturele missie in Europa.
Een jonge vrouw vlucht voor haar leven. Wat ze me vertelt, laat me niet meer los.
Verzin een activiteit die bij jouw specifieke motivatie past en mail die naar ons. Wie weet krijgt hij ook een plekje hier op de website!
Leg contact. Organiseer een barbecue met een praatje over geloof. Start een geloofscursus zoals een Al Massira of een Alphacursus. Of begin met een bijeenkomst geschikt voor mensen van een bepaalde culturele achtergrond.
Maak een tentoonstelling met vertegenwoordigers van alle hurende gemeenten. Verzamel foto’s van de activiteiten en leden van de verschillende kerken. Schrijf er teksten bij en hang het op in de centrale hal of bij de ingang of koffieruimte in het gebouw. Leer elkaar beter kennen tijdens een gezamenlijke viering.
Bezoek een internationale kerk in je buurt. Ga in gesprek met de mensen daar. Wat zijn de overeenkomsten en wat de verschillen met wat je gewend bent? Wat kan je van hen leren? Hebben zij behoefte aan contact? Vraag een dorpsgenoot tijdens een gemeentebijeenkomst om iets van zijn of haar cultuur te delen.
Plan een kampvuuravond. Nodig christenen van verschillende culturele achtergronden uit. Doe een gespreksronde: wat is jouw favoriete bijbeltekst en waarom? Of vraag wanneer mensen voor het laatst iets van God ervaren hebben en hoe dat voor hen was? Vraag mensen uit verschillende culturen om een getuigenis te delen in je kerkdienst.
Organiseer als kerk een kindermiddag waar je alle kinderen uit de buurt voor uitnodigt en speciaal kinderen uit andere culturen. Of regel een moeder-kind ochtend.
Nodig migrantenchristenen uit voor een themadienst en geef ze een rol in de liturgie. Zorg voor vertaling in je dienst. Ook hier past een gezamenlijke maaltijd.
Kijk of je met je kerk de voedselbank kan helpen. Financieel, maar ook als vrijwilliger. Raak daar met mensen in gesprek. Of doe een kledingruil in je kerk na de dienst of zorg voor weggeeftafel.
Vraag mensen van een andere culturele achtergrond naar hun leven en hun familie. Luister aandachtig en zet het contact voort. Wees bereid om vriendschap te sluiten. Je kan ook gebed voor en met vluchtelingen organiseren. Of praktisch aan de slag via vluchtelingenwerk.
Gelijkwaardigheid. Kijk eens rond. Welke taak in je kerk zou jij samen met iemand van een andere cultuur kunnen uitvoeren? Wie kan je vragen om dat met jou te doen? Zorg ervoor dat dan niet jij de leiding hebt maar dat je die ander ruimte geeft om dat op te pakken.
Vorm een beeld van hoe je buurt nu samengesteld is qua bevolking. Cijfers kan je vinden op CBS. Welke etniciteiten zijn er en met welke heb jij of anderen uit de gemeente contact? Maak er een rapport van en deel dat met andere gemeenteleden of de kerkenraad. Overweeg een Samen Geloven traject.
Ga met een groepje mensen bidden voor de vreemdelingen en de mensen die er niet bij horen in jouw omgeving en bid om leiding wat jullie zelf concreet kunnen doen. Maak een welkomstpakketje voor nieuwe mensen die in je wijk komen wonen.
Ga samen met een interculturele groep een avond intercultureel bijbellezen. Deel met elkaar hoe het bijbelgedeelte jou raakt. Als het goed bevalt kan je natuurlijk een groep starten.
Kijk of je in je eigen kerk bewustwording kan bevorderen door een gespreksavond over racisme te organiseren. Of begin praktisch met het aanbieden van taalles in je kerk, of begin met het bezoeken van mensen in het AZC en vraag waar zij tegen aan lopen.
Internationale muziekavond of sing-in organiseren. Bereid liederen voor uit verschillende talen en laat mensen uit andere culturen ook zelf liederen zingen of laten horen. Of bezoek een internationale kerk. Kijk ook eens bij motivatie 6
Kook een gezamenlijke maaltijd, die je samen opeet. Of organiseer een serie kookworkshops met eten en koks uit verschillende culturen. Nodig mensen uit voor de activiteiten van je kerk.